jan 02
Vincent SchakelEconomie elektriciteit, TenneT
Transmissienetbeheerder Tennet heeft in de regio’s Zeeland en Brabant de afgelopen week op meerdere dagen de productie van elektriciteit aan banden gelegd, om de veiligheid op het stroomnet te kunnen garanderen. Dat blijkt uit de data van de landelijk netbeheerder. Tennet-woordvoerder Jelle Wils legt deze donderdag aan Energeia uit dat de marktingrepen nodig zijn gebleken wegens het faillissement van de Zeeuwse aluminiumfabriek Zalco. “Dat was een hele forse stroomafnemer in de regio. Door het faillissement moeten wij als netbeheerder heel scherp aan de wind zeilen.”
Marktrestricties
In praktijk betekent dit dat Tennet verscheidende malen zogeheten marktrestricties heeft moeten opgeleggen aan stroomproducenten in de regio Zeeland en Brabant. Zo kon worden gegaranderd dat er niet onbehapbaar veel stroom op het net zou komen, nu Zalco niet meer klaar staat om flink wat uit het netwerk te ‘zuigen’. Omdat Zeeland sowieso al een exporterende provincie is (er wordt dus meer elektriciteit gemaakt dan verbruikt) brengt dit Tennet in een lastig parket, omdat over de kabels die er nu liggen veel meer stroom afgevoerd moet worden.
Wils legt uit dat de netbeheerder in het geval van een marktrestrictie aan producenten meldt wat de maximale transportcapaciteit is die tot hun beschikking staat. Voor de producenten vertaalt zich dat in een lagere gezamenlijke productie van elektriciteit. “We werken in dit gebied aan de Zuid-West 380 kV-verbinding, maar door het faillissement van Zalco is er een flinke hap uit de afname weg. Wij hebben bepaalde hulpmiddelen om daarom in te kunnen spelen.” Dat Tennet een beperkte stroominvoeding (en dus productie) toestaat is volgens Wils “een bijzondere situatie” te noemen.
Het lot van de stroomslurpende aluminiumfabriek is nog onzeker. De curator van Zalco verwacht na de jaarwisseling zicht te hebben op eventuele overnamekandidaten. Tennet wacht dit met interesse af, aldus Wils, en wil nog niet speculeren over de gevolgen voor transportcapaciteit en stroomproductie als Zalco niet gered wordt.
sep 26
Vincent SchakelEconomie APX-ENDEX, TenneT
APX-ENDEX, Nord Pool Spot, Statnett and TenneT kondigen een grensoverschrijdende intraday-markt aan op de Nederlands-Noorse grens vanaf 14 maart 2012, afhankelijk van succesvolle tests van deze oplossing. Dat betekent dat het vanaf die dag mogelijk wordt te handelen in elektriciteit op de dag zelf tussen de Nederlands-Belgische en Scandinavische markt.
In februari 2011 lanceerden APX-ENDEX, Belpex, Elia and TenneT een geïntegreerde grensoverschrijdende intraday markt tussen België en Nederland, gebruikmakend van het Elbas platform van Nord Pool Spot. Deze intraday marktkoppeling leidt tot efficiënter gebruik van de interconnectiecapaciteit tussen beide landen en heeft geleid tot een significante toename van de verhandelde handelsvolumes op de intraday-markt in Nederland.
De integratie van de NorNed kabel tussen Noorwegen en Nederland, die de Nederlands-Belgische en Scandinavische intraday-markt aan elkaar koppelt, zal ertoe leiden dat deze markten worden gekoppeld tot één grensoverschrijdende intraday-markt.
De ontwikkeling van intraday markten heeft een hoge prioriteit vanwege de toename van duurzame energiebronnen, die de vraag naar handel kort voor de tijd van levering vergroot. Geïntegreerde regionale en interregionale markten, die op eenvoudige wijze toegang bieden tot vraag en aanbod in andere landen, zijn cruciaal om te zorgen voor voldoende beschikbaarheid op de markt en een belangrijke mijlpaal in de integratie van de Europese intraday-elektriciteitsmarkt.
aug 25
Vincent SchakelEconomie Duitsland, Energie hub, kerncentrale, TenneT
De groei van het elektriciteitsverbruik in 2011 neemt af. Dat blijkt uit de maandelijkse verbruikscijfers van elektriciteitstransporteur TenneT. Het verbruik in Nederland was in juli 104.794 gigawattuur (GWh), iets lager dan de twee maanden ervoor.
TenneT publiceert naast verbruikscijfers ook maandelijkse cijfers over import en export. Deze cijfers tonen in zijn geheel een onveranderd beeld. Wel heeft het moratorium op de Duitse kerncentrales een merkbaar effect gehad op de totale internationale handel in elektriciteit. In maart werden 8 kerncentrales in Duitsland uit bedrijf genomen, met een capaciteit van in totaal 8 gigawatt. Om aan de energievoorziening te kunnen voldoen, heeft Duitsland uit alle omringende landen de afgelopen maanden meer geïmporteerd. Overigens waren er ook de afgelopen maanden nog steeds momenten waarop Duitsland elektriciteit exporteerde naar omringende landen.
Mel Kroon: “Het uitfaseren van de kerncentrales in Duitsland heeft een duidelijk effect gehad op de Europese elektriciteitsvoorziening. Vanaf maart is Nederland meer gaan exporteren naar Duitsland. In dezelfde periode werd ook de verbinding met het Verenigd Koninkrijk (BritNed) in gebruik genomen, waarmee de interconnectiecapaciteit verder is vergroot. Deze ontwikkelingen laten zien dat het Europese hoogspanningsnetwerk steeds meer met elkaar verbonden is en dat Nederland meer en meer zichtbaar wordt als een powerhub in Noordwest Europa. Dit is goed voor de leveringszekerheid van elektriciteit en tevens ontstaat een level playing field voor consument en industrie”.
aug 22
Vincent SchakelEconomie Eemshaven, NorNed, TenneT
Het plan om een tweede elektriciteitskabel op de zeebodem neer te leggen tussen Nederland en Noorwegen is op de lange baan geschoven. De eerste kabel ligt er, kortweg Norned genoemd, en het was de bedoeling dat er (in het geval van een positief investeringsbesluit in 2013) tussen 2015 en 2017 een broertje, Norned 2 dus, naast zou komen te liggen. Maar als Norned 2 er al komt, is dat pas na 2021, heeft de Noorse transmissienetbeheerder Statnett deze donderdag medegedeeld.
More
jan 16
Vincent SchakelEconomie Congestiemanagement, Eemshaven, TenneT
TenneT en Eemsmond Energie hebben overeenstemming bereikt over het beschikbaar stellen van transportcapaciteit aan Eemsmond Energie voor de nieuw te bouwen centrale in de Eemshaven. Door inmiddels gewijzigde regelgeving rondom het toepassen van congestiemanagement en aanvullende afspraken over een netuitbreiding hebben Eemsmond Energie en TenneT hierover overeenstemming bereikt.
TenneT wees eerder de aanvraag van Eemsmond Energie om capaciteit per medio 2013 af, omdat er in het noorden geen ruimte meer op het hoogspanningsnetwerk is voor Eemsmond Energie voor het in gebruik nemen van de nieuwe 380 kV-verbinding: Noordwest 380 kV. Het kan betekenen dat in de toekomst productie-eenheden in het noorden moet worden verzocht tegen betaling niet te produceren.
De (Nederlandse MededingingsAutoriteit) NMa gaf TenneT echter de opdracht het besluit over Eemsmond Energie te heroverwegen ervan uitgaande dat per gewenste datum van de gevraagde transportcapaciteit congestiemanagement toe moet worden gepast op basis van een codewijzigingsvoorstel wat op dat moment in behandeling was bij de NMa. TenneT en Eemsmond Energie gingen daarop opnieuw in overleg. Omdat ondertussen het systeem van congestiemanagement door de NMa werd goedgekeurd en er aanvullende afspraken gemaakt konden worden over de aanpassingen in het net ten behoeve van Eemsmond Energie, zijn beide partijen toch tot een akkoord gekomen. Eemsmond Energie zal volgens het akkoord worden aangesloten en transportcapaciteit krijgen vanaf het moment dat een derde verbinding is aangelegd tussen de nieuw te bouwen centrale en het hoogspanningsstation in Eemshaven. De NMa oordeelde vandaag dat het dispuut over deze zaak tussen TenneT en Eemsmond Energie opgelost is en bevestigt haar eerdere uitspraak.
Congestiemanagement Waar de capaciteit tekort schiet, kan TenneT gebruik maken van congestiemanagement. Dit tijdelijke systeem is vergelijkbaar met toeritdosering op snelwegen. Waar teveel elektriciteit op het net komt, wordt de beschikbare capaciteit opnieuw verdeeld. Producenten worden dan tegen vergoeding verzocht af te zien van gebruik van het hoogspanningsnet.
jan 08
Vincent SchakelEconomie APX, CWE, NorNed, TenneT
De projectpartners van de Centraal-West-Europese (CWE) en Scandinavische landen lanceerden op 9 november 2010 de CWE prijsmarktkoppeling en de CWE-Scandinavische regio Interim Tight Volume Coupling (ITVC). De betrokken TSO’s en energiebeurzen werken nu samen met EMCC aan ‘stap 2’ dat is de inpassing van de NorNed kabel. De geplande datum voor ‘stap 2’ is nu 11 januari 2011. Deze datum is onder voorbehoud van succesvolle afronding van alle benodigde tests.
De marktkoppelingsmethode is gezamenlijk ontwikkeld door de betrokken elektriciteitsbeurzen en netbeheerders en is gericht op efficiënter gebruik van de beschikbare grensoverschrijdende capaciteit en verdere prijsharmonisatie tussen de verschillende regio’s. De koppeling brengt een geïntegreerd platform tot stand voor spothandel in elektriciteit. Hierdoor kunnen deelnemende elektriciteitsbeurzen een tegenpartij vinden in een willekeurig deelnemend land zonder dat zij grensoverschrijdende capaciteit hoeven te reserveren. Europese verbruikers kunnen hiermee een economische optimalisatie genieten die leidt tot een efficiënter gebruik van het elektrisch systeem in dit gebied, tot convergentie en gelijkschakeling van prijzen, evenals een verbeterde sociale welvaart en leveringszekerheid.
Er gelden beperkingen in de regelsnelheid (zogenaamde ‘ramping restrictions’) voor de NorNed-kabel, evenals voor de andere verbindingen tussen de regio Scandinavië en het Europese vasteland. Specifiek voor de NorNed-kabel betekent dit dat het negatieve effect op de elektriciteitsstromen (en prijzen) bij een verandering van stroomrichting waarschijnlijk omvangrijker is dan bij de andere interconnectoren die deel uitmaken van het ITVC-systeem (Interim Tight Volume Coupling). Dit wordt veroorzaakt door het feit dat de transportcapaciteit van de NorNed-kabel groter is dan de maximaal toegestane verandering in elektriciteitsstroom per uur (de zogeheten ‘ramping-snelheid’), die 600 MW bedraagt.
nov 21
Vincent SchakelEconomie Gasunie, NMa, TenneT
Gastransportbedrijf Gasunie gaat in Duitsland naar de rechter om bezwaar te maken tegen een verlaging van zijn tarieven. Door de tariefsverlaging, in 2008 opgelegd door het Bundesnetzagentur, maakt Gasunie minder winst. Hierdoor moest het concern vorig jaar euro 570 mln afboeken op zijn Duitse transportnet.
Eenzelfde soort conflict speelt in Nederland bij Tennet, de beheerder van het Nederlandse hoogspanningsnet. Tennet ligt met de Nederlandse toezichthouder NMa overhoop over de tarieven en moet daardoor euro 100 mln tot euro 200 mln afboeken. More
nov 06
Vincent SchakelEconomie APX, energie, NMa, TenneT
Energiehandelaren krijgen in Nederland meer ruimte om elektriciteit uit het buitenland te halen. Dit moet leiden tot minder prijsschommelingen en vooral tot lagere prijzen voor bedrijven en consumenten.
De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft woensdag een goedkeuring gegeven aan de Nederlandse beurs voor energiecontracten, de APX-Endex, om zich te koppelen aan de energiebeurzen van Duitsland en Scandinavië. Hiermee wordt het voor handelaren eenvoudiger om bijvoorbeeld goedkope elektriciteit uit een Noorse waterkrachtcentrale af te nemen. Nu de goedkeuring er is, verwacht APX-Endex dat het vanaf 9 november mogelijk is om met Duitsland te handelen. Het gaat dan om de zogeheten ‘de dag vooruit’-handel. Bedrijven kopen dan vandaag de hoeveelheid stroom in die ze denken morgen nodig te hebben.
Delen energiemarkt
Het is niet voor het eerst dat Nederland een verregaande handel in energie aangaat. Sinds 2006 delen Nederland, België en Frankrijk al de energiemarkt. Als bijvoorbeeld België tijdelijk een tekort heeft, springen de Nederlandse centrales – tegen een marktconforme vergoeding – bij. Als Frankrijk daarna een overschot heeft, dan gaat de energie voor een lage prijs de markt op. Nederlandse energieproducenten kopen dan die stroom in en schroeven hun eigen (duurdere) productie terug.
Deze methode pakte de laatste jaren goed uit voor Nederland, stelt netbeheerder Tennet. ‘In het verleden lagen de prijzen in Nederland hoger dan omringende landen’, zegt een woordvoerder. ‘Maar ze zijn naar elkaar toe gekropen en liggen nu zelfs gelijk.’
Nieuwe verbindingen nodig
Wel zijn er meer hoogspanningskabels nodig om de stroom van land naar land te kunnen transporteren. Tennet bouwt daarom aan een vierde verbinding met Duitsland. Ook ligt er al een kabel tussen Noorwegen en Nederland, en volgt er volgend jaar een verbinding met Engeland.
Tegelijk zorgt de samenwerking voor meer concurrentie onder energieleveranciers. Nederlandse centrales krijgen mogelijk minder werk, omdat de stroom soms elders goedkoper is. Maar voor Energie Nederland, die onder andere de producenten Essent en Delta vertegenwoordigt, is dit geen probleem. ‘Er komt meer concurrentie’, zegt een woordvoerder. ‘Maar ook wordt de markt groter. We zien er dus juist voordelen in.’
aug 07
Vincent SchakelWeer en verkeer auto, Electrabel, electriciteit, Rendo, TenneT
Elektrisch rijden begint aan een echte opmars in Nederland. Zo is er de komst van twee massa geproduceerde elektrische auto`s van respectievelijk Nissan en Renault. Daarnaast is er sprake van een groeiend netwerk voor oplaadpunten in Nederland voor elektrische auto`s.
In oktober 2009 werd de eerste oplaadpaal voor elektrische voertuigen van de stichting E-laad geopend. Vrijwel alle netbeheerders zijn bij E-laad verenigd: Rendo, Enexis, Cogas, Delta, Endinet, Liander, Westland en Tennet. Volgens woordvoerder Jaap Nieuwenhuis heeft E-laad als doel om het aantal oplaadpunten sterk te laten toenemen. De teller staat nu op 30 oplaadpunten, maar binnen drie jaar moeten er zeker 10.000 oplaadpunten zijn en wil E-laad naar een landelijke dekking. Er staan overigens niet alleen oplaadpunten van E-laad in Nederland.
More